Ban mai, những hạt sương mong manh trên lá cỏ rất mơ hồ và tồn tại thật ngắn ngủi. Chỉ cần một làn gió khẽ lay động cũng đủ kết liễu một đời sương. Với khoảng thời gian sống ngắn như vậy nhưng sương mai đã góp phần làm đẹp thêm cho đời, cái đẹp tinh khiết như một triết lý sống.
Khi mặt trời bắt đầu ló dạng, qua lăng kính bé nhỏ của hạt sương, những tia nắng ban mai còn lung linh hơn. Lúc này hạt sương mai như hóa thân kim cương. Mặt trời góp phần làm đẹp cho sương mai và cũng góp phần rút ngắn cuộc đời sương mai. Phải chăng cái gì cũng có sự đánh đổi…?
Những ngày cuối thu, dọc theo các triền sông, những nhánh lau sậy lúp xúp đong đưa theo gió, trỗi lên không gian những âm điệu hoang dã. Hoa lau thường nở cuối thu và lan sang cả mùa đông, những cành hoa trắng mang hình thếp láu tủa lên giữa nền trời trong xanh trông thật dìu dịu. Không dằn lòng được trước vẻ đẹp thiên nhiên khoáng đạt, hoa lau đã lãng du theo gió gửi hương sắc bình dị của miền thôn dã dâng tặng nơi nơi.
Xa xa phía bờ bên kia những ngôi nhà bằng phên tranh . Những thôn xóm, những khoảng vườn còn in bóng trong nhiều ca khúc của các nhạc sĩ. Chốc chốc lại vang ngân tiếng gáy của những chú gà kiến nối đuôi nhau như muốn khoe giọng ca của những “chàng trai” miền lau sậy.
Những đêm trăng, sương mù làm tăng thêm độ mặn mà của những nhánh hoa lau trắng lung lay trong gió ánh lên giữa màu trăng huyền hoặc. Tôi chìm vào hoang liêu lá cỏ, nhìn hoa lau mà liên tưởng đến nụ hàm tiếu của những gương mặt ngây ngô vùng thôn dã. Cái đẹp của miền lau sậy đã được miêu tả qua những câu thơ của cố thi sĩ tài hoa Quách Tấn:
“… Bờ nghiêng lau lách ánh sương hồng
Trăng nhuốm màu thu phủ mặt sông…”
Nhớ những khuya cùng bạn bè ngồi nhâm nhi bên triền sông Hương phía bên kia bờ là Cồn Hến có những món ăn danh tiếng lẫy lừng. Khách đến Huế mà chưa ăn món cơm hến ở Cồn Hến thì thật là thiếu sót… Thi thoảng chợt hiện một dáng thuyền mơ, mái chèo khua nước khẽ vang tiết nhịp độ nô nức và tạo nên những gọn sóng lô nhô gợi lên cảm giác bồng bềnh trong biết bao tâm hồn. Ngoài món cơm hến cay, nồng, đầy thi vị…, phải nhắc đến món chè bắp thanh tao, thơm ngọt,… những món ăn đó rẻ tiền đến muôn đời. Bắp để làm món chè đặc sản được trồng dọc theo hai bờ sông của xứ cồn, dải phía nam được nối với Vĩ Dạ bởi cây cầu Phú Lưu nho nhỏ, phía bắc đối diện phố Gia Hội cổ kính một thời. Nét đẹp thôn Vĩ vào mùa bắp trổ hoa được nói đến qau bài thơ “Đây thôn Vĩ” nổi tiếng của thi sĩ Hàn Mặc Tử:
“Sao anh không về chơi thôn Vĩ
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền
Gío theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay…”
Thuở ấy, chênh chếch trước nhà tôi, có một bến đò do một mệ già cầm chèo đưa khách từ Cồn Hến sang Gia Hội, thỉnh thỏang những ngày không mưa lại bắt gặp những tà áo dài trắng lênh đênh trên sông để sang Cồn Hến dự lễ nhà thờ Tân Thủy, có màu sơn trắng xinh xinh nổi bật lên giữa miền xanh thăm thẳm óng mượt như ngọc bích.
Bến đò được đặt tên là “bến đò mệ Thợ”. Có lẽ người đưa đò tên là Thợ. Tóc mệ hồi đó đã ngả màu sóng nước và dáng mệ cong theo vòm trời chiếu. Dọc con đường nhỏ xuống bến đò, một bên là lũy tre xanh đan tay nhau kéo dài gần trăm mét, phía còn lại vùng lau sậy xanh cả bến dày đặc, lắng nghe đến khi có tiếng mái chèo khua nước mới chịu đi vào. Tiếng gọi đò trong thanh, u uất và tiếng đáp lại khàn khàn cứ mãi ám ảnh, tiếng gọi đò làm tôi liên tưởng đến hai câu thơ bất hủ của cố thi sĩ Quách Tấn:
“… Đời nửa khói mây chìm bóng mộng
Gọi đò một tiếng hư không…”
Hàng đêm, cứ đến khoảng canh ba tiếng chuông từ chùa Pháp Hải, và chùa sư nữ Hương Lưu phía Cồn Hến vọng lên, trầm trầm, du dương sang sông hòa quyện vào nỗi trăn trở của đời sông, mang theo cả hình ảnh những chú tiểu, những điệu, những sư, những ni… đang thức dậy ngồi “công phu” sớm. Âm thanh chuông chùa có âm hưởng tịnh mịch, cô liêu hàn chứa nỗi gian truân của phận người, làm lòng tôi lắng lại. Đặc biệt là tiếng chuông chùa canh ba. Nghe tiếng chuông chùa mà nhớ đến những câu thơ trong bài “Không bao giờ đời đứng yên” của người bạn thi sĩ vừa qua đời:
“… Vút cao là tiếng còi tàu
Chìm sâu là tiếng chuông đầu chùa xưa…”
Rồi không rõ nguyên nhân nào đó, đò đành lòng xa bến nước, người đưa đò xưa có lẽ đã khuất bóng. Sông Hương biệt tăm những dáng thuyền mơ. Bến đò theo thời gian đã biến dạng thành bãi đất phù sa do những trận lụt bồi đắp và cỏ hoang um tùm bao phủ, che khuất cả một không gian đẹp và thơ mộng của Huế, che luôn cả một đời người đưa khách sang sông. Tôi đứng lặng nhìn miền lau sậy lay lắt trong gió nước, không quên gởi theo gió một làn hương trong lành mang đầy âm sắc bình dị vào tận mai sau.
Xem thêm...