Tag
Biết thầy đang ở Sài Gòn nhưng không đến thăm thầy được, em cảm thấy bứt rứt lắm… nhưng chắc thầy cũng thông cảm vì học trò cũ nào cũng nhớ đến thầy, mỗi người theo cách riêng của mình… Đó là một đoạn trong lá thư điện tử mới nhận được sáng hôm qua của anh T.T.T., một học sinh cũ của tôi từ 45 năm về trước.
Chính tôi cũng đã nhiều lần cảm thấy bứt rứt như vậy, vì trong suốt cuộc đời đi học, tôi có hàng chục người thầy mà đến nay tôi vẫn mong được gặp lại, dù chỉ một lần. Và tôi cũng có cách riêng của tôi mỗi khi nhớ đến họ.
Trong mỗi bước thành công trên đường đời, dù chỉ là một sự thành công nhỏ nhặt, người đầu tiên mà tôi nghĩ đến là cha mẹ tôi, tiếp đó là các thầy của tôi - tất cả các thầy, từ bậc tiểu học lên đến bậc sau đại học. Tôi chắc chắn không ai có thể phân biệt được người thầy nào đã đóng góp nhiều nhất vào sự thành công của mình trên đường đời, vì nó là kết quả của một công trình tập thể, mỗi người đều có một phần đóng góp riêng mà ít ai có thể phân tích để nhận ra được. Tuy thế, sự đóng góp ấy của họ luôn luôn tồn tại trong mỗi con người chúng ta, trong suy nghĩ cũng như trong việc làm.
Thế nhưng, tôi tự cho mình là người may mắn vì ngày nay tôi có thể hãnh diện nói rằng cho mãi đến gần đây tôi vẫn còn có một người thầy cũ yêu thương, theo dõi, dìu dắt, khuyến khích tôi từ lúc tôi bước chân vào trường trung học cho đến khi tôi gần sang tuổi tám mươi. Người thầy ấy là thầy Hà Thúc Chính.
Hồi ấy, vào khoảng năm 1937, thầy mới du học ở Pháp và Anh về, và là một trong số vài ba thầy giáo người VN đầu tiên dạy tiếng Anh ở bậc trung học Pháp. Thầy còn rất trẻ, rất đẹp trai với đôi kính gọng vàng đắt tiền và bộ comlê mang vẻ chững chạc quí phái của thành phố sương mù. Lớp học của thầy rất sinh động vì thầy rất vui tính, và trong suốt một năm học với thầy, tôi không hề thấy thầy la rầy hay giận dữ ai. Điều tôi nhớ nhất ở thầy là tiếng cười của thầy rất to, giọng nói rất khỏe và những câu chuyện khôi hài dí dỏm, có duyên mà thầy thường xen vào giữa các bài giảng.
Tám năm sau, tôi không ngờ lại được làm học trò của thầy trong một lớp tu nghiệp giáo viên tiếng Anh đầu tiên cho nền trung học VN được tổ chức tại Huế vào tháng 7-1946. Khi khóa tu nghiệp ấy chấm dứt, thầy đã gọi riêng tôi ra một nơi và nói: “Anh đừng mặc cảm là mình chưa được tốt nghiệp một trường sư phạm nào, vì sư phạm là một khoa học nhưng nó còn là một nghệ thuật nữa. Về khoa học sư phạm, anh sẽ phải học suốt cả cuộc đời, nhưng về nghệ thuật thì tôi tin chắc anh đã có sẵn. Nghệ thuật đòi hỏi người ta phải biết yêu cái đẹp và truyền lại cái đẹp ấy cho mọi người bằng tất cả tình yêu và một tấm lòng!”.
Thế rồi 30 năm trời sau đó vừa làm thầy giáo vừa là sinh viên, phải trải qua ba trường đại học tại hai nước trên thế giới tôi mới dần thấm thía ý nghĩa của chân lý nghề dạy học mà thầy đã dạy tôi từ lúc 20 tuổi. Quả thực, tôi đã thu thập được khá nhiều kiến thức về khoa học sư phạm từ các thầy tôi, từ sách vở, nhưng còn phải tiếp tục học mãi đến ngày nay để khỏi phải dạy lớp đàn em những kiến thức lạc hậu, sai lầm. Nhưng đối với tôi, khoa học sư phạm chỉ là những chất liệu khô khan, có thể rất ích lợi và cũng có thể vô dụng, như đất và đá, còn cần phải có bàn tay nhào nặn của nhà nghệ thuật để thổi cho nó một cái “hồn” bằng tất cả tinh thần sáng tạo và một tấm lòng.
Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, người thầy cũ đầu tiên mà tôi mong mỏi được gặp mặt chính là thầy. Tôi không chắc thầy còn nhớ tên tôi hay không trong số hàng nghìn học sinh đã thụ giáo với thầy trong gần nửa thế kỷ. Nhưng thật không ngờ, chính thầy đã tìm đến gặp tôi tại nhà riêng và khuyến khích tôi bằng một câu mà tôi đang rất cần trong hoàn cảnh của tôi lúc bấy giờ: “Không những tôi chưa quên tên anh mà trong suốt thời gian kháng chiến, tôi đã theo dõi các hoạt động giáo dục của anh trong nước và ngoài nước.
Thậm chí tôi đã nghe tiếng nói của anh qua lời phát biểu về giáo dục VN trên đài phát thanh nước ngoài trong thời gian anh du học… Tôi rất mừng vì dù trong hoàn cảnh nào anh vẫn giữ vững được cái tâm trong sạch của một nhà giáo…”. Từ đó về sau, mãi đến khi thầy nhắm mắt, ngày 26-7-2001, thầy và cô thường xuyên chủ tọa những buổi gặp mặt hằng năm của cựu học sinh Quốc Học, Đồng Khánh và Providence. Đó là niềm vinh dự đối với tất cả cựu học sinh. Riêng với tôi, sự hiện diện của thầy và cô là một niềm hãnh diện, vì tôi có thể chứng minh bằng mắt và bằng âm thanh rằng: “ Ở vào tuổi gần tám chục, tôi vẫn còn có một người thầy!”.
Nếu trong đời người, mọi sự gặp gỡ may mắn đều là do “duyên phận” thì có lẽ tôi đã có cái duyên được gặp thầy. Riêng thầy chắc không thể nào ngờ rằng một trong những cậu học trò bé nhỏ của thầy năm xưa nay đã trở thành một ông già gần tám chục được hân hạnh đại diện lớp học sinh đầu tiên quì lạy trước linh cữu của thầy với nước mắt tràn trề dưới đôi lông mày đã nhuốm bạc.
Có thể có người cho rằng tôi đã sống với quá nhiều tình cảm, nhất là ở lúc tuổi già “hạt lệ như sương”. Điều đó có lẽ đúng và cũng là “điểm yếu” của tôi trong một số trường hợp, nhưng riêng trong suốt cuộc đời nhà giáo, tôi tự cho rằng đó là “điểm mạnh”, vì nếu tôi không có thứ tình cảm trong “nghĩa thầy trò” ấy thì có lẽ tôi không còn là người VN và có lẽ không còn tồn tại trong nghề thầy giáo cho đến ngày hôm nay.
TS DƯƠNG THIỆU TỐNG Xem thêm...
Chính tôi cũng đã nhiều lần cảm thấy bứt rứt như vậy, vì trong suốt cuộc đời đi học, tôi có hàng chục người thầy mà đến nay tôi vẫn mong được gặp lại, dù chỉ một lần. Và tôi cũng có cách riêng của tôi mỗi khi nhớ đến họ.
Trong mỗi bước thành công trên đường đời, dù chỉ là một sự thành công nhỏ nhặt, người đầu tiên mà tôi nghĩ đến là cha mẹ tôi, tiếp đó là các thầy của tôi - tất cả các thầy, từ bậc tiểu học lên đến bậc sau đại học. Tôi chắc chắn không ai có thể phân biệt được người thầy nào đã đóng góp nhiều nhất vào sự thành công của mình trên đường đời, vì nó là kết quả của một công trình tập thể, mỗi người đều có một phần đóng góp riêng mà ít ai có thể phân tích để nhận ra được. Tuy thế, sự đóng góp ấy của họ luôn luôn tồn tại trong mỗi con người chúng ta, trong suy nghĩ cũng như trong việc làm.
Thế nhưng, tôi tự cho mình là người may mắn vì ngày nay tôi có thể hãnh diện nói rằng cho mãi đến gần đây tôi vẫn còn có một người thầy cũ yêu thương, theo dõi, dìu dắt, khuyến khích tôi từ lúc tôi bước chân vào trường trung học cho đến khi tôi gần sang tuổi tám mươi. Người thầy ấy là thầy Hà Thúc Chính.
Hồi ấy, vào khoảng năm 1937, thầy mới du học ở Pháp và Anh về, và là một trong số vài ba thầy giáo người VN đầu tiên dạy tiếng Anh ở bậc trung học Pháp. Thầy còn rất trẻ, rất đẹp trai với đôi kính gọng vàng đắt tiền và bộ comlê mang vẻ chững chạc quí phái của thành phố sương mù. Lớp học của thầy rất sinh động vì thầy rất vui tính, và trong suốt một năm học với thầy, tôi không hề thấy thầy la rầy hay giận dữ ai. Điều tôi nhớ nhất ở thầy là tiếng cười của thầy rất to, giọng nói rất khỏe và những câu chuyện khôi hài dí dỏm, có duyên mà thầy thường xen vào giữa các bài giảng.
Tám năm sau, tôi không ngờ lại được làm học trò của thầy trong một lớp tu nghiệp giáo viên tiếng Anh đầu tiên cho nền trung học VN được tổ chức tại Huế vào tháng 7-1946. Khi khóa tu nghiệp ấy chấm dứt, thầy đã gọi riêng tôi ra một nơi và nói: “Anh đừng mặc cảm là mình chưa được tốt nghiệp một trường sư phạm nào, vì sư phạm là một khoa học nhưng nó còn là một nghệ thuật nữa. Về khoa học sư phạm, anh sẽ phải học suốt cả cuộc đời, nhưng về nghệ thuật thì tôi tin chắc anh đã có sẵn. Nghệ thuật đòi hỏi người ta phải biết yêu cái đẹp và truyền lại cái đẹp ấy cho mọi người bằng tất cả tình yêu và một tấm lòng!”.
Thế rồi 30 năm trời sau đó vừa làm thầy giáo vừa là sinh viên, phải trải qua ba trường đại học tại hai nước trên thế giới tôi mới dần thấm thía ý nghĩa của chân lý nghề dạy học mà thầy đã dạy tôi từ lúc 20 tuổi. Quả thực, tôi đã thu thập được khá nhiều kiến thức về khoa học sư phạm từ các thầy tôi, từ sách vở, nhưng còn phải tiếp tục học mãi đến ngày nay để khỏi phải dạy lớp đàn em những kiến thức lạc hậu, sai lầm. Nhưng đối với tôi, khoa học sư phạm chỉ là những chất liệu khô khan, có thể rất ích lợi và cũng có thể vô dụng, như đất và đá, còn cần phải có bàn tay nhào nặn của nhà nghệ thuật để thổi cho nó một cái “hồn” bằng tất cả tinh thần sáng tạo và một tấm lòng.
Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, người thầy cũ đầu tiên mà tôi mong mỏi được gặp mặt chính là thầy. Tôi không chắc thầy còn nhớ tên tôi hay không trong số hàng nghìn học sinh đã thụ giáo với thầy trong gần nửa thế kỷ. Nhưng thật không ngờ, chính thầy đã tìm đến gặp tôi tại nhà riêng và khuyến khích tôi bằng một câu mà tôi đang rất cần trong hoàn cảnh của tôi lúc bấy giờ: “Không những tôi chưa quên tên anh mà trong suốt thời gian kháng chiến, tôi đã theo dõi các hoạt động giáo dục của anh trong nước và ngoài nước.
Thậm chí tôi đã nghe tiếng nói của anh qua lời phát biểu về giáo dục VN trên đài phát thanh nước ngoài trong thời gian anh du học… Tôi rất mừng vì dù trong hoàn cảnh nào anh vẫn giữ vững được cái tâm trong sạch của một nhà giáo…”. Từ đó về sau, mãi đến khi thầy nhắm mắt, ngày 26-7-2001, thầy và cô thường xuyên chủ tọa những buổi gặp mặt hằng năm của cựu học sinh Quốc Học, Đồng Khánh và Providence. Đó là niềm vinh dự đối với tất cả cựu học sinh. Riêng với tôi, sự hiện diện của thầy và cô là một niềm hãnh diện, vì tôi có thể chứng minh bằng mắt và bằng âm thanh rằng: “ Ở vào tuổi gần tám chục, tôi vẫn còn có một người thầy!”.
Nếu trong đời người, mọi sự gặp gỡ may mắn đều là do “duyên phận” thì có lẽ tôi đã có cái duyên được gặp thầy. Riêng thầy chắc không thể nào ngờ rằng một trong những cậu học trò bé nhỏ của thầy năm xưa nay đã trở thành một ông già gần tám chục được hân hạnh đại diện lớp học sinh đầu tiên quì lạy trước linh cữu của thầy với nước mắt tràn trề dưới đôi lông mày đã nhuốm bạc.
Có thể có người cho rằng tôi đã sống với quá nhiều tình cảm, nhất là ở lúc tuổi già “hạt lệ như sương”. Điều đó có lẽ đúng và cũng là “điểm yếu” của tôi trong một số trường hợp, nhưng riêng trong suốt cuộc đời nhà giáo, tôi tự cho rằng đó là “điểm mạnh”, vì nếu tôi không có thứ tình cảm trong “nghĩa thầy trò” ấy thì có lẽ tôi không còn là người VN và có lẽ không còn tồn tại trong nghề thầy giáo cho đến ngày hôm nay.
TS DƯƠNG THIỆU TỐNG Xem thêm...
|
||
|
Thông tin liên quan
|
||||||||||
|
Tôi muốn kể một câu chuyện như sau:
-Dịp 20/11 vừa qua là một dịp để tri ân thầy cô giáo! nhưng tôi cũng kể một tấm gương của những người vẫn được xã hội này gọi là "thầy":
"Hoa ơi"! không thèm trả lời,cứ thế bước đi,tôi chạy với theo kéo áo lại,cô ấy nhìn tôi hét lên: "buông tôi ra,đồ khốn nạn!".Rồi như vô tình hay hữu ý cô ấy cho tôi một cái tát giữa chỗ đông người,Tôi không hiểu chuyện gì cả,mặt tôi đỏ dần lên,tôi chưa lâm vào tình trạng này bao giờ,rôp2 như chợt tỉnh,Hoa ôm trầm lấy tôi"Việt ơi!khốn nạn quá,sao lại thế này?mình không muốn thế?"
Tôi chưa hiểu gì cả,hai cảm xúc lẫn lộn vừa đến với tôi vừa có trong một phút!
Người bạn gai cùng lớp với tôi đang khóc,người con gái mà tôi mến đang gục khóc trên vai tôi.Bản lĩnh của một người đàn ông tôi hiểu là đã có chuyện gì đó xảy ra cho Hoa,nhưng tôi chưa hỏi,hay sợ cái điều mà tôi đang cố nghĩ trong đầu là sự thật!
-Việt,cậu có thể trở mình đi đâu đó được không?chỉ có hai đứa mình thôi,không một ai khác!
Tôi cố bình tĩnh hỏi lại "đi đâu?"
"Tùy cậu"
Tôi lấy xe máy trở cô ấy ra một cái bãi ngô ở bờ sông Hồng.Tôi mua cho cô ấy một chai trà xanh,rồi cả hai chúng tôi cùng im lặng với những suy nghĩ riêng bề bộn trong đầu!
Rồi như trong mọi cuộc nói chuyện khác của 2 người cô ấy lên tiếng trước: "Việt,có những chuyện trong lòng mình mình muốn nói cho cậu nghe,chỉ có cậu thôi,bởi cậu không như những tên đàn ông khác"!
"khốn nạn quá! hôm nay thầy Dụng..à không gọi là thầy nó tử tế quá...Lão Hùng,dạy triết bọn mình,Tớ có nghỉ mấy tiết của ông ta,tớ đến tận nhà lão để xin làm lại bài kiểm tra học phần...Rồi lão mời tớ đi uống cà phê với lão rồi sau đó..."
Tôi ngăn Hoa lại đừng kể nữa,tôi nổ máy xe kéo Hoa đi,cô ấy ngơ ngác không hiểu nhưng cũng không giám hỏi,chắc cô ấy biết tôi đang nghĩ gì!
Một người con gái chắc phải rất có tình cảm với tôi mới giám kể với tôi câu chuyện ấy,tôi phải l;àm gì đây?
Tập họp mấy thằng bạn và mấy đứa đàn em đập cho lão một trận? Nhưng tôi lấy tư cách gì?
Tôi chỉ còn biết ôm Hoa vào ngực mình,tôi là thằng hèn nhát!